Co powinno charakteryzować prawidłowo wykonane badanie QEEG?

3. Co powinno charakteryzować prawidłowo wykonane badanie QEEG?

Łatwość odczytywania map QEEG stała się podstawą do wielu nadużyć. Ze smutkiem należy odnotować, że niektóre ośrodki biofeedback posługując się tzw. tabelami norm nadinterpretowują mapy QEEG, wysuwając z nich fałszywe wnioski co do funkcjonowania mózgu osoby badanej. Dlatego z całą mocą należy zaznaczyć, że:

MAPY QEEG BEZ ZAPISU EEG NIE MAJĄ WARTOŚCI DIAGNOSTYCZNEJ!

Z zaakcentowanego zdania wynika i ten fakt, że tylko elektroencefalografiści potrafiący odczytać zapis EEG są w stanie prawidłowo zinterpretować mapy QEEG. Przeanalizujmy kilka przykładów.

Przykład 1. Badaniu EEG/QEEG poddała się 45-letnia kobieta z objawami zmęczenia. Mapy QEEG ukazały czynność delta w obszarach przedczołowych (rysunek 10).

QEEG 10

Rysunek 10. Mapy QEEG 45-letniej kobiety z objawami przemęczenia

Czy przedstawione mapy QEEG wskazują na nieprawidłowość, być może nawet strukturalną, okolic przedczołowych? Takie rozpoznanie sugerowałaby lokalizacja ogniska czynności delta. Tymczasem analiza zapisu EEG (oraz uważna obserwacja osoby badanej podczas wykonywania zapisu) pozwala stwierdzić, że źródłem czynności delta jest w tym przypadku artefakt mimowolnego mrugania przy oczach zamkniętych (rysunek 11).QEEG 11

Rysunek 11. Artefakt mrugania przy oczach zamkniętych – źródło czynności delta w okolicy przedczołowej

Przykład 2. Badaniu EEG/QEEG poddał się 21-letni zdrowy mężczyzna, sportowiec. Mapy QEEG pokazały ognisko czynności delta z zakresu 1-2 Hz zlokalizowane w okolicy odprowadzenia T3 (rysunek 12).

QEEG 11a

Rysunek 12. Mapy QEEG 21-letniego mężczyzny ukazujące ognisko czynności delta w okolicy odprowadzenia T3

I znów analiza zapisu EEG pomogła elektroencefalografiście właściwie zinterpretować mapy QEEG. Ognisko czynności delta okazało się być artefaktem tętna (rysunek 13).

QEEG 12

Rysunek 13. Fragment zapisu EEG 21-letniego zdrowego mężczyzny. W odprowadzeniu T3 widać artefakt tętna

Zapisy EEG dzieci są bogate w artefakty ruchowe, szczególnie jeśli mamy do czynienia z dzieckiem nadpobudliwym. Wtedy mapy QEEG odzwierciedlają taki „zaszumiony” zapis, niezwykle utrudniając ich interpretację. Niektórzy z badaczy QEEG poddają taki zapis korekcie, aby usunąć z niego artefakty ruchowe. Czy jest to zabieg słuszny? Otóż nie. Należy unikać wszelkich ingerencji w surowy zapis. Ilustracją tego faktu niech będzie ostatni już przykład.

Przykład 3. Wykonano badanie EEG/QEEG 33-letniej kobiecie z upośledzeniem umysłowym. Rysunek 14 pokazuje fragment zapisu wykonany podczas próby oczu otwartych.

QEEG 13

Rysunek 14. Fragment zapisu EEG 33-letniej kobiety z upośledzeniem umysłowym

W 202 sekundzie przedstawionego fragmentu widać artefakt mrugnięcia, a w 205 sekundzie czynność napadową. Zapis poddano modyfikacji w celu usunięcia artefaktu mrugania (rysunek 15).

QEEG 14

Rysunek 15. Ten sam fragment zapisu z rysunku 14. poddany korekcie w celu usunięcia artefaktów mrugania

Zauważmy, że w wyniku procesu filtrowania usunięte zostały artefakty mrugania wraz z czynnością napadową. Śmiało można stwierdzić, że uzyskany zapis nie jest już tym samy zapisem, którego fragment oglądaliśmy na rysunku 14.

Konkluzją naszych rozważań powinno być stwierdzenie, że warunkiem prawidłowego wykonania, a przede wszystkim zinterpretowania badania EEG/QEEG, jest to, aby było wykonywane przez osoby, które potrafią odczytywać mapy QEEG oraz surowy zapis EEG. Z takich też elementów powinien się składać opis badania EEG/QEEG – zarówno z map QEEG, ale też z opisu EEG.

Homo homini consulere debet.